س ح ب

سَحْبнинг асл маъноси — судрамоқдир; этак/думнинг ва инсоннинг юзтубан судралиши кабидир. سَحَاب /булут сўзи ҳам шу маънодан олингандир. Булутнинг бу номни олиши ё шамолнинг уни судрашидан, ёки унинг сув ташишидан, ёхуд судралиб ўтишидан келиб чиққандир. Аллоҳ буюради: يَوْمَ يُسْحَبُونَ فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ : Ўша куни улар юзтубан ҳолда дўзахга судраладилар (54/Қамар 48); يُسْحَبُونَ _* فِي الْحَمِيمِ : Қайноқ сув ичида судраладилар (40/Ғофир 71-72). فلاَنٌ يَتَسَحَّبُ علَى فُلاَنٍ сўзи يَتَبَخْتَرُ : Фалончи фалончига нисбатан кибрланмоқда, деган сўз кабидир.
Ичида сув бўладими ёки бўлмайдими, булутга سَحَاب дейилади. Шунинг учун " سَحَابٌ جَهَامٌ /сувсиз булут" дейилади. Аллоҳ буюради: أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُزْجِي سَحَابًا : Аллоҳ булутларни ҳайдашини кўрмадингизми? (24/Нур 43); حَتَّى إِذَا أَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالاً : Улар (шамоллар) оғир/юкли булутларни кўтариб олгач (7/Аъроф 57); وَيُنْشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَ : ...ва оғир/юкли булутларни пайдо қилади (13/Раъд 12).
Баъзан سَحَاب /булут лафзи тилга олинади, лекин у билан ўхшатиш йўли билан соя ва зулмат назарда тутилади. Аллоҳ буюради: أَوْ كَظُلُمَاتٍ فِي بَحْرٍ لُّجِّيٍّ يَغْشَاهُ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ سَحَابٌ ظُلُمَاتٌ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍ : Уларнинг амаллари тубсиз денгиздаги қоронғиликларга ҳам ўхшайди. Устма-уст тўлқинлар қоплаган бир денгиз. Уларнинг устида эса булутлар бор. Бир-бирининг устидаги зулматлар (24/Нур 40).