س ر ر

إِسْرَار : Эълон қилишнинг зиддидир: وَيُنْفِقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلانِيَةً : Биз уларга берган ризқдан пинҳона ва ошкора инфоқ қилсинлар (14/Иброҳим 31); وَيَعْلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعْلِنُونَ : Аллоҳ сиз яширган ва ошкор қилган нарсаларни ҳам билади (64/Тағобун 4); وَأَسِرُّوا قَوْلَكُمْ أَوِ اجْهَرُوا بِهِ : Хоҳласангиз, сўзингизни яширинг ёки уни ошкор қилинг (67/Мулк 13).
سَارِيَة : Кечаси йўл юрувчи жамоага, ҳаракатланаётган булутга ва устунга айтилади. Ушбу калима ҳам моддий, ҳам мавҳум нарсалар билан боғлиқ ҳолда ишлатилади. سِرّ , нафсда яширинган сўздир: يَعْلَمُ السِّرَّ وَأَخْفَى : Аллоҳ сирни ҳам, энг махфий нарсани ҳам билади (20/Тоҳо 7); أَنَّ اللّهَ يَعْلَمُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَاهُمْ : Аллоҳ уларнинг сирларини ва яширин суҳбатларини билади (9/Тавба 78).
سَارَّهُ : Бири бошқасига уни яширишни маслаҳат берди. تَسَارَّ الْقَوْمُ : Қавм ўз ораларида яширин сўзлашди. وَأَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَأَوُا الْعَذَابَ : Азобни кўрган пайтларида, ичларида пушаймонлик сезадилар (10/Юнус 54); яъни уни яширадилар. Баъзилар эса бу оятни; يَا لَيْتَنَا نُرَدُّ وَلاَ نُكَذِّبَ بِآيَاتِ رَبِّنَا : Кошки, қайтарилсак-да Роббимизнинг оятларини ёлғонга чиқармасак эди (6/Анъом 27) оятини далил келтириб, шундай изоҳлайди: «Азобни кўрганларида, туйган пушаймонлигини ошкор қиладилар».
Бу изоҳ тўғри эмас, чунки уларнинг яширган пушаймонликлари, ошкор қилган мана бу сўзларига ишора эмас: : (66/Таҳрим 3). (60/Мумтаҳана 1); яъни уларни, уларга нисбатан боғлаган яширин муҳаббатингиздан воқиф қилмоқдасизлар. деган сўз бир томондан ошкор қилишни, бошқа томондан эса яширишни тақозо этади. Мана бу оят шу маънодадир: : (71/Нуҳ 9). : (76/Инсон 11); : : (84/Иншиқоқ 13) деган сўзи, дунё шодлиги охиратдаги шодликка зид эканлигига диққатни қаратмоқда. (43/Зухруф 34). Шакл жиҳатидан