س ل م
С-л-м
سَلْم ва سَلاَمَة : зоҳирий ва ботиний касалликлардан/офатлардан холи бўлишдир: إِلاَّ مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ : Аллоҳ ҳузурига соғлом қалб билан келганлар бундан мустасно (26/Шуъаро 89); яъни фасоддан холи қалб билан. Бу оят ботинга тегишлидир. Ушбу оят эса зоҳирга тегишлидир: مُسَلَّمَةٌ لاَ شِيَةَ فِيهَا : бенуқсон ва танасида доғи бўлмаган бир сигир (2/Бақара 71).
Бу ўзакдан шундай дейилади: سَلِمَ يَسْلَمُ سَلامَةً وسَلامًا، سَلَّمَهُ اللهُ .: Аллоҳ уни асради/асрасин. Аллоҳ буюради: وَلَكِنَّ اللّهَ سَلَّمَ : Лекин Аллоҳ, (сизларни) қутқарди (8/Анфол 43); ادْخُلُوهَا بِسَلاَمٍ آمِنِينَ : У ерга саломатлик билан, омонлик ичида киринглар (15/Ҳижр 46); яъни саломатлик ичида. Ушбу оят ҳам шу маънодадир: قِيلَ يَا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلاَمٍ مِنَّا : “Эй Нуҳ, Биздан бир омонлик ичида тушгин” дейилди (11/Ҳуд 48).
Ҳақиқий саломатлик/омонлик фақат жаннатда бўлади. Зеро у ерда охири йўқ абадийлик, камбағаллиги йўқ бойлик, хорлиги йўқ иззат ва касаллиги йўқ соғлиқ бордир. Шу маънода Аллоҳ буюради: لَهُمْ دَارُ السَّلاَمِ عِنْدَ رَبِّهِمْ : Роббилари ҳузурида саломатлик диёри уларникидир (6/Анъом 127); وَاللّهُ يَدْعُو إِلَى دَارِ السَّلاَمِ : Аллоҳ; саломатлик диёрига чақиради (10/Юнус 25); يَهْدِي بِهِ اللّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلاَمِ : Аллоҳ у билан Ўз ризосига эргашганларни йўлларига етаклайди (5/Моида 16). Юқоридаги оятларда келган маъносида бўлиши мумкин. Баъзиларга кўра эса, : (6/Анъом 127); (59/Ҳашр 23). Аллоҳ таоло мавжудотларда содир бўладиган нуқсон ва офатлардан/касалликлардан пок бўлгани учун “Салом” деб сифатланган. (36/Ёсин 58); (13/Раъд 24); (37/Соффат 130). Буларнинг барчаси одамлар томонидан сўз билан бўлади; Аллоҳ таоло томонидан эса амалда рўй беради. Бу эса оятларда зикр этилган нарсанинг берилишидирки; бу ҳам жаннатда бўладиган дир. : (25/Фурқон 63); яъни сиздан (4/Нисо 86). , : (56/Воқеа 25-26). Бу уларга фақат сўз билангина эмас, ҳам сўз ҳам амал билан бўлади. Ушбу оят ҳам шу маънодадир: (43/Зухруф 89) оятининг зоҳирий маъноси уларга салом беришингдир; ҳақиқатда эса, Аллоҳдан улардан қутулишни тилашдир. (37/Соффат 79); (37/Соффат 120); (37/Соффат 109). Бу оятларнинг барчасида Аллоҳ таоло зикр этилган пайғамбарларни мақталишга ва дуо қилинишга лойиқ қилганига эътибор қаратмоқда. (4/Нисо 94). Бу оят Исломни қабул қилиб, сулҳ сўраганидан кейин ўлдирилганлар ҳақида нозил бўлгани айтилган. : : (68/Қалам 43); яъни ҳам шу маънодан келади. Шариатда эса икки қисмга ажралади: : (49/Ҳужурот 14). : (3/Оли Имрон 19). : (15/Ҳижр 39-40). : : (5/Моида 44); яъни Улул-Азм бўлмай туриб, Аллоҳнинг амри билан тўғри йўлга бошлайдиган ва шариат келтирувчи Улул-Азмга бўйсунган пайғамбарлар. : У орқали баланд жойга етиладиган нарсага айтилади; у билан саломатлик/омонлик умид қилинади. Кейин бу сўз 242- Агар осмоннинг эшикларига нарвон билан ета олганида эди.
Бу ўзакдан шундай дейилади: سَلِمَ يَسْلَمُ سَلامَةً وسَلامًا، سَلَّمَهُ اللهُ .: Аллоҳ уни асради/асрасин. Аллоҳ буюради: وَلَكِنَّ اللّهَ سَلَّمَ : Лекин Аллоҳ, (сизларни) қутқарди (8/Анфол 43); ادْخُلُوهَا بِسَلاَمٍ آمِنِينَ : У ерга саломатлик билан, омонлик ичида киринглар (15/Ҳижр 46); яъни саломатлик ичида. Ушбу оят ҳам шу маънодадир: قِيلَ يَا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلاَمٍ مِنَّا : “Эй Нуҳ, Биздан бир омонлик ичида тушгин” дейилди (11/Ҳуд 48).
Ҳақиқий саломатлик/омонлик фақат жаннатда бўлади. Зеро у ерда охири йўқ абадийлик, камбағаллиги йўқ бойлик, хорлиги йўқ иззат ва касаллиги йўқ соғлиқ бордир. Шу маънода Аллоҳ буюради: لَهُمْ دَارُ السَّلاَمِ عِنْدَ رَبِّهِمْ : Роббилари ҳузурида саломатлик диёри уларникидир (6/Анъом 127); وَاللّهُ يَدْعُو إِلَى دَارِ السَّلاَمِ : Аллоҳ; саломатлик диёрига чақиради (10/Юнус 25); يَهْدِي بِهِ اللّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلاَمِ : Аллоҳ у билан Ўз ризосига эргашганларни йўлларига етаклайди (5/Моида 16). Юқоридаги оятларда келган маъносида бўлиши мумкин. Баъзиларга кўра эса, : (6/Анъом 127); (59/Ҳашр 23). Аллоҳ таоло мавжудотларда содир бўладиган нуқсон ва офатлардан/касалликлардан пок бўлгани учун “Салом” деб сифатланган. (36/Ёсин 58); (13/Раъд 24); (37/Соффат 130). Буларнинг барчаси одамлар томонидан сўз билан бўлади; Аллоҳ таоло томонидан эса амалда рўй беради. Бу эса оятларда зикр этилган нарсанинг берилишидирки; бу ҳам жаннатда бўладиган дир. : (25/Фурқон 63); яъни сиздан (4/Нисо 86). , : (56/Воқеа 25-26). Бу уларга фақат сўз билангина эмас, ҳам сўз ҳам амал билан бўлади. Ушбу оят ҳам шу маънодадир: (43/Зухруф 89) оятининг зоҳирий маъноси уларга салом беришингдир; ҳақиқатда эса, Аллоҳдан улардан қутулишни тилашдир. (37/Соффат 79); (37/Соффат 120); (37/Соффат 109). Бу оятларнинг барчасида Аллоҳ таоло зикр этилган пайғамбарларни мақталишга ва дуо қилинишга лойиқ қилганига эътибор қаратмоқда. (4/Нисо 94). Бу оят Исломни қабул қилиб, сулҳ сўраганидан кейин ўлдирилганлар ҳақида нозил бўлгани айтилган. : : (68/Қалам 43); яъни ҳам шу маънодан келади. Шариатда эса икки қисмга ажралади: : (49/Ҳужурот 14). : (3/Оли Имрон 19). : (15/Ҳижр 39-40). : : (5/Моида 44); яъни Улул-Азм бўлмай туриб, Аллоҳнинг амри билан тўғри йўлга бошлайдиган ва шариат келтирувчи Улул-Азмга бўйсунган пайғамбарлар. : У орқали баланд жойга етиладиган нарсага айтилади; у билан саломатлик/омонлик умид қилинади. Кейин бу сўз 242- Агар осмоннинг эшикларига нарвон билан ета олганида эди.