ع و ل
А-в-л
عَالَهُ ва غَالَهُ сўзлари бир-бирига яқин маънодадир. غَوْل ҳалок қилувчи, عَوْل эса оғирлаштирувчи нарса учун ишлатилади. مَا عَالَكَ فَهُوَ عَائِلٌ لِي /Сенга оғир келган нарса менга ҳам оғир келади, дейилади. عَوْل ҳам шу маънодан келади. عَوْل : Ортиқчани олиш билан адолатни тарк этишдир. Аллоҳ буюради: ذَلِكَ أَدْنَى أَلَّا تَعُولُوا : Бу адолатдан оғишмаслигингизга яқинроқдир (4/Нисо 3). Насс [Китоб ва суннат] билан белгиланган кишиларнинг улушлари ошган пайтда шу маънодан; عَالَتِ الْفَرِيضَةُ /Ҳиссалар ошди, дейилади.
تَعْوِيل : Оғир келган нарсада бошқасига суянишдир. Оғир келган мусибат маъносидаги عَوْل ҳам шундан келади. Шундай дейилади: وَيْلَه وَعَوْلَه : Ҳалок бўлгур, йиғлагур/бошига дард келгур! Берган оғирлиги сабабли عِيَال /оила ҳам шу маънодан келади. Бирлиги عَيِّل дир. عَالَهُ : Унинг тирикчилик оғирлигини ўз зиммасига олди. Пайғамбарнинг (сав) қуйидаги сўзи ҳам шу маънодадир: اِبْدَأْ بِنَفْسِكَ ثُمَّ بِمَنْ تَعُولُ : Аввал ўзингдан бошла, сўнгра боқадиган кишиларингдан. أَعَالَ : Унинг оила аъзолари кўп бўлди.
تَعْوِيل : Оғир келган нарсада бошқасига суянишдир. Оғир келган мусибат маъносидаги عَوْل ҳам шундан келади. Шундай дейилади: وَيْلَه وَعَوْلَه : Ҳалок бўлгур, йиғлагур/бошига дард келгур! Берган оғирлиги сабабли عِيَال /оила ҳам шу маънодан келади. Бирлиги عَيِّل дир. عَالَهُ : Унинг тирикчилик оғирлигини ўз зиммасига олди. Пайғамбарнинг (сав) қуйидаги сўзи ҳам шу маънодадир: اِبْدَأْ بِنَفْسِكَ ثُمَّ بِمَنْ تَعُولُ : Аввал ўзингдан бошла, сўнгра боқадиган кишиларингдан. أَعَالَ : Унинг оила аъзолари кўп бўлди.