ع ر ب

اَلْعَرَبُ : Исмоилнинг фарзандларига/наслидан келганларга дейилади. Асл эътибори билан бу сўзнинг кўплиги الأَعْرَابُ шаклида келади. Кейин чўлда яшовчиларга исм бўлган. Аллоҳ буюради: قَالَتِ الْأَعْرَابُ آَمَنَّا : Аъробийлар: “Иймон келтирдик”, – дедилар (49/Ҳужурот 14); الْأَعْرَابُ أَشَدُّ كُفْرًا وَنِفَاقًا : Бадавийлар, куфр ва нифоқ жиҳатидан ашаддийроқдирлар (9/Тавба 97); وَمِنَ الْأَعْرَابِ مَنْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآَخِرِ : Баъзи аъробийлар ҳам Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирадилар (9/Тавба 99). أَعْرَاب сўзи ҳам أَعَارِيب шаклида кўпликка келтирилади. Шоир шундай дейди:
أَعَارِيبٌ ذَوُو فَخْرٍ بِإِفْكٍ *** وَأَلْسِنَةٍ لِطَافٍ فِي الْمَقَالِ -314
314- Бадавийлар, ёлғон билан ва чиройли сўз айтиш билан мақтанадилар.
Урфда أَعْرَابِيّ сўзи чўлда яшовчиларга мансуб кишиларга ном бўлган. عَرَبِيّ : Фасоҳат билан сўзловчи. إِعْرَاب : Баён қилиш. أَعْرَبَ عَنْ نَفْسِهِ /Ичидагини ифода этди, дейилади. Ҳадисда ҳам шундай келади: اَلثَّيِّبُ تُعْرِبُ عَنْ نَفْسِهَا : Тул хотин, (никоҳда) ўз истагини очиқ ифода этади. Ҳадисдаги تُعْرِبُ сўзи, تُبَيِّنُ /очиқлайди маъносидадир.
إِعْرَابُ الْكَلاَمِ : Сўз фасоҳатининг очиқ бўлишидир. Тилшуносларнинг урфида эса — сўзларнинг охирига келадиган ҳаракатлар ва сукунлар маъносидадир. : Фасиҳ, очиқ сўз. Аллоҳ буюради: : (13/Раъд 37). (56/Воқеа 37). Кимнингдир айтганларини , дейсан. Ҳадисда ҳам шундай келади: ” (13/Раъд 37) оятининг маъноси шундайдир: “ (27/Намл 29).