ع ر ي
А-р-й
عَرِيَ مِنْ ثَوْبِهِ يَعْرَى /Кийимини ечди/яланғочланди, ечмоқда, дейилади. فَهُوَ عَارٍ وَعُرْيَانٌ : У яланғочдир. Аллоҳ буюради: إِنَّ لَكَ أَلَّا تَجُوعَ فِيهَا وَلَا تَعْرَى : Жаннатда оч бўлмайсан, яланғоч қолмайсан (20/Тоҳо 118). هُوَ عِرْوٌ مِنَ الذَّنْبِ : У гуноҳдан халос бўлди. أَخَذَهُ عُرَوَاءُ : Яъни, яланғочликдан келиб чиққан титроқ уни тутди. مَعَارِي اْلإِنْسَانِ : Инсоннинг очиқ қоладиган юз, қўл ва оёқ каби аъзоларидир. فُلاَنٌ حَسَنُ الْمَعْرَى /Фалончи чиройли юзлидир, деган сўз, حَسَنُ الْمَحْسَرِ وَالْمُجَرَّدِ деган сўзлар кабидир.
عَرَاء : Тўсиғи/девори бўлмаган жой. Аллоҳ буюради: فَنَبَذْنَاهُ بِالْعَرَاءِ وَهُوَ سَقِيمٌ : Уни хаста ҳолида очиқ жойга улоқтирдик (37/Соффат 145). Максур алиф билан عَرَا ; чет, томон маъносидадир. عَرَاهُ وَاعْتَرَاهُ : Унинг томонига йўналди. Аллоҳ буюради: إِنْ نَقُولُ إِلَّا اعْتَرَاكَ بَعْضُ آَلِهَتِنَا بِسُوءٍ : Илоҳларимиздан бири (зарар етказиш учун) сенга йўналган, дейишдан бошқа сўзимиз йўқ! (11/Ҳуд 54).
عُرْوَة : Четидан ушлаб боғланадиган нарса. Аллоҳ таоло тамсил йўли билан шундай буюради: لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لَا انْفِصَامَ لَهَا : Динда мажбурлаш йўқдир. Тўғрилик эгриликдан ажралиб маълум бўлди. Бас, ким тоғутни инкор этиб, Аллоҳга иймон келтирса, у узилмайдиган мустаҳкам ҳалқага ёпишибди (2/Бақара 256).
Шунингдек, туялар боғланадиган дарахтга ҳам дейилади. Мазкур дарахтга ва дейилади. ва : Пайдо бўлган совуқ шамол. : Сотувга қўйилмай, ажратиб қўйилган хурмо дарахти. Баъзиларнинг фикрича, ундан мақсад — эгаси эҳтиёжманд бир кишига (вақтинча) берган хурмо дарахтидир. Унинг мевасини муҳтож ўша кишига беради ва эҳтиёж туғилганда қуруқ хурмо эвазига мевасини сотишига ҳам изн беради. Баъзиларга кўра эса, ундан мақсад — бошқа бировга тегишли кўп сонли хурмо дарахтлари орасида жойлашган бир кишига тегишли хурмо дарахтидир. Кўп хурмо дарахтларининг эгаси ундан безовта бўлади. Шу сабабли ўша дарахтнинг мевасини хурмо эвазига сотиб олишига рухсат берилган. .
عَرَاء : Тўсиғи/девори бўлмаган жой. Аллоҳ буюради: فَنَبَذْنَاهُ بِالْعَرَاءِ وَهُوَ سَقِيمٌ : Уни хаста ҳолида очиқ жойга улоқтирдик (37/Соффат 145). Максур алиф билан عَرَا ; чет, томон маъносидадир. عَرَاهُ وَاعْتَرَاهُ : Унинг томонига йўналди. Аллоҳ буюради: إِنْ نَقُولُ إِلَّا اعْتَرَاكَ بَعْضُ آَلِهَتِنَا بِسُوءٍ : Илоҳларимиздан бири (зарар етказиш учун) сенга йўналган, дейишдан бошқа сўзимиз йўқ! (11/Ҳуд 54).
عُرْوَة : Четидан ушлаб боғланадиган нарса. Аллоҳ таоло тамсил йўли билан шундай буюради: لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لَا انْفِصَامَ لَهَا : Динда мажбурлаш йўқдир. Тўғрилик эгриликдан ажралиб маълум бўлди. Бас, ким тоғутни инкор этиб, Аллоҳга иймон келтирса, у узилмайдиган мустаҳкам ҳалқага ёпишибди (2/Бақара 256).
Шунингдек, туялар боғланадиган дарахтга ҳам дейилади. Мазкур дарахтга ва дейилади. ва : Пайдо бўлган совуқ шамол. : Сотувга қўйилмай, ажратиб қўйилган хурмо дарахти. Баъзиларнинг фикрича, ундан мақсад — эгаси эҳтиёжманд бир кишига (вақтинча) берган хурмо дарахтидир. Унинг мевасини муҳтож ўша кишига беради ва эҳтиёж туғилганда қуруқ хурмо эвазига мевасини сотишига ҳам изн беради. Баъзиларга кўра эса, ундан мақсад — бошқа бировга тегишли кўп сонли хурмо дарахтлари орасида жойлашган бир кишига тегишли хурмо дарахтидир. Кўп хурмо дарахтларининг эгаси ундан безовта бўлади. Шу сабабли ўша дарахтнинг мевасини хурмо эвазига сотиб олишига рухсат берилган. .