ح ر ض
Ҳ-р-з
حَرَض : Ҳеч нарса ҳисобланмайдиган ва ҳеч бир яхшилиги бўлмаган нарсадир. Шунинг учун ўлим тўшагида ётган кишига حَرِض деб ном берилади. Аллоҳ буюради: حَتَّى تَكُونَ حَرَضاً Токи ҳолдан тойиб касал бўлгунингча (12/Юсуф 85). Бирор нарса кишини ҳолдан тойдирганда أحْرَضَهُ كَذَا дейилади. Шоир шундай дейди:
110- إنِّي امْرُؤٌ نَابَنِي هَمٌّ فَأحْرَضَنِي
110- Мен ғам исканжасига олган ва ҳолдан тойдирган кишиман.
حُرْضَة : Камбағаллиги сабабли қиморда ютилиб тарқатиладиган гўштдан бошқа гўшт ея олмайдиган кишидир.
تَحْرِيض эса: Кўп безаш, ишнинг оғирлигини енгиллаштириш каби ҳаракатлар орқали бир нарсага рағбатлантиришдир. Бу, аслида ҳарадни (қадрсизликни) йўқотиш кабидир. Худди: مَرَّضْتُهُ унинг касаллигини кетказдим ва قَذَّيْتُهُ кўзидаги хас-чўпни тозаладим феъллари каби. أحْرَضْتُهُ эса, бузиб қўйдим деганидир. Бу ҳам, أقْذَيْتُهُ Уни ифлосликнинг ичига ташладим, феъли кабидир.
110- إنِّي امْرُؤٌ نَابَنِي هَمٌّ فَأحْرَضَنِي
110- Мен ғам исканжасига олган ва ҳолдан тойдирган кишиман.
حُرْضَة : Камбағаллиги сабабли қиморда ютилиб тарқатиладиган гўштдан бошқа гўшт ея олмайдиган кишидир.
تَحْرِيض эса: Кўп безаш, ишнинг оғирлигини енгиллаштириш каби ҳаракатлар орқали бир нарсага рағбатлантиришдир. Бу, аслида ҳарадни (қадрсизликни) йўқотиш кабидир. Худди: مَرَّضْتُهُ унинг касаллигини кетказдим ва قَذَّيْتُهُ кўзидаги хас-чўпни тозаладим феъллари каби. أحْرَضْتُهُ эса, бузиб қўйдим деганидир. Бу ҳам, أقْذَيْتُهُ Уни ифлосликнинг ичига ташладим, феъли кабидир.