ح ط م

حَطْم : Синдириш деганидир. Синдириш ва майда-майда қилиш маъносидаги هَشْم каби феъллар кабидир. Маълум бир нуқтагача етиб борадиган чекланган синдиришларнинг барчаси учун ишлатилади. Аллоҳ буюради: لاَ يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمَانُ وَجُنُودُهُ Сулаймон ва унинг лашкарлари сизларни эзиб кетмасин (27/Намл 18). Феъл, حَطَمْتُهُ فَانْحَطََمَ حَطْمًا шаклидадир.
سَائِقٌ حُطَمٌ : Ҳаддан ташқари тез ҳайдагани сабабли туяларни синдирадиган ҳайдовчидир. Жаҳаннам ҳам حُطَمَة деб номланган. Аллоҳ таоло حُطَمَة ҳақида буюради: وَمَا أدْرَاكَ مَا الْحُطَمَةُ Сен у эзиб янчувчининг не эканини биласанми? (104/Ҳумаза 5-7). Ҳаддан ташқари кўп ейдиган кишига ҳам, жаҳаннамга ўхшатилиб ва шоирнинг: كَأنَّمَا فِي جَوْفِهِ تَنُّورٌ Қорнида худди бир тандир бордек деган сўзи назарда тутилиб, حُطَمَة дейилган.
دِرْعٌ حُطَمِيَّةٌ : Тўқувчисига ёки ишлаб чиқарувчисига нисбат берилган совут деганидир. حَطِيمٌ ва زَمْزَمُ : Иккита жой номидир. حُطَام эса: Қуруқликдан синган нарса деганидир. Аллоҳ буюради: ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرّاً ثُمَّ يَجْعَلُهُ حُطَاماً Сўнгра у қурийди; уни сарғайган ҳолда кўрасан. Сўнгра Аллоҳ уни бир чўпга айлантиради (39/Зумар 21).