ح ي ض

حَيْض сўзи — маълум хусусиятларга эга бўлган муайян даврларда бачадондан оқадиган бир турдаги қон дегани.
مَحِيضُ эса — ҳайзнинг ўзи, ҳайз вақти ва ҳайз жойидир; чунки: бу турдаги феълларнинг масдарлари مَفْعَل вазнида келади ва مَعَاشِ ҳамда مَعَادِ каби бўлади. Шоир шундай дейди:
لاَ يَسْتَطِيعُ بِهَا الْقُرَادُ مَقِيلاً
129- Кана унда пешин уйқусини оладиган жой топа олмайди.
Яъни: مَقِيلاً : пешин уйқусини олиш учун жой топа олмайди. Гарчи бу масдардир дейилган бўлса-да, бу тўғри эмас.
مَا فِي بُرِّكَ مَكِيلٌ وَمَكاَلٌ Буғдойингда на ўлчагулик, на баҳолагулик нарса йўқ ибораси ҳам буғдой жуда оз маъносини англатади.