ح م ر
Ҳ-м-р
حِمَار : бизга маълум бир ҳайвон бўлган эшакдир; кўплиги حَمِيرٌ أحْمِرَةٌ ва حُمُرٌ дир. Аллоҳ буюради: وَالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيرَ отларни, хачирларни ва эшакларни.. (16/Наҳл 8). Баъзан жоҳил инсон ҳам бу тушунча билан ифодаланади. Аллоҳ буюради: كَمَثَلِ الْحِمَارِ يَحْمِلُ أسْفَاراً устида катта китоблар кўтариб юрган эшак кабидир (Жумуъа 5); كَأنَّهُمْ حُمُرٌ مُسْتَنْفِرَةٌ Улар гўё ҳуркитилган ёввойи эшаклардир (Муддассир 50).
حِمَارُ قَبَّانٍ : бир ҳашаротдир. حِمَاراََن : устида пишлоқ қуритиладиган икки тошдир. Бу шакл жиҳатидан حِمَار га ўхшатилган.
مُحَمَّر — аҳмоқлиги эшакнинг аҳмоқлигига ўхшайдиган бузуқ от/хачир деганидир.
حُمْرَة — ранглардан бири бўлган қизил деганидир. Рангларининг умумийлигига асосан ажамлар ва арабларга: الأَحْمَر والأَسْوَد Қизиллар ва Қоралар дейилган. Баъзан حَمْرَاءُ الْعِجَان ҳам дейилади.
أحْمَرَان : сўзи қизил ранглари асос қилиб олиниб айтилган гўшт ва ичкилик деганидир. اَلْمَوْتُ اْلأحْمَرُ Қизил ўлим эса, асли, қон оққанидан рўй берадиган ўлим маъносини англатади.
سَنَةٌ حَمْرَاءُ Қизил йил — қаҳатчилик деганидир; қаҳатчилик йилида ҳавога бир қизиллик чўккани учун шундай дейилган. حَمَّارَةُ الْقَيْظِ : иссиқликнинг қизиллиги: ҳаддан ортиқ иссиқликдир. وِطَاءَةٌ حَمْرَاءُ : янги тўшама деганидир. وِطَاءَةٌ دَهْمَاءُ : эса эскирган тўшамадир.
حِمَارُ قَبَّانٍ : бир ҳашаротдир. حِمَاراََن : устида пишлоқ қуритиладиган икки тошдир. Бу шакл жиҳатидан حِمَار га ўхшатилган.
مُحَمَّر — аҳмоқлиги эшакнинг аҳмоқлигига ўхшайдиган бузуқ от/хачир деганидир.
حُمْرَة — ранглардан бири бўлган қизил деганидир. Рангларининг умумийлигига асосан ажамлар ва арабларга: الأَحْمَر والأَسْوَد Қизиллар ва Қоралар дейилган. Баъзан حَمْرَاءُ الْعِجَان ҳам дейилади.
أحْمَرَان : сўзи қизил ранглари асос қилиб олиниб айтилган гўшт ва ичкилик деганидир. اَلْمَوْتُ اْلأحْمَرُ Қизил ўлим эса, асли, қон оққанидан рўй берадиган ўлим маъносини англатади.
سَنَةٌ حَمْرَاءُ Қизил йил — қаҳатчилик деганидир; қаҳатчилик йилида ҳавога бир қизиллик чўккани учун шундай дейилган. حَمَّارَةُ الْقَيْظِ : иссиқликнинг қизиллиги: ҳаддан ортиқ иссиқликдир. وِطَاءَةٌ حَمْرَاءُ : янги тўшама деганидир. وِطَاءَةٌ دَهْمَاءُ : эса эскирган тўшамадир.

