ح ن ك

حَنَك калимаси чайнамоқ маъносини англатади. Бу феъл ҳам инсон, ҳам ҳайвон учун ишлатилади. Қарғанинг тумшуғига ҳам حَنَكٌ дейилган; чунки бу тумшуқ қарға учун инсоннинг чайнаш аъзоси/жағи кабидир. أسْوَدُ مِثْلُ حَنَكِ الْغُرَابِ، وَحَلَكِ الْغُرَابِ “Қарғанинг حَنَكِ ва حَلَكِ сингари қора” деган ибора бор; қарғанинг ҳанеки — унинг тумшуғи; ҳалеки эса — унинг тукининг қоралигидир. Аллоҳ буюради:  َلأحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إَلاََّ قَلِيلاً Унинг зурриётини, жуда озгина қисмидан ташқари, ҳовучимга олиб маҳв қиламан (17/Исро 62); бу ибора حَنَكْتُ الدَّابَّة : “Ҳайвоннинг жағини нўхта ва сувлуқ билан боғладим” иборасидан олинган бўлиши мумкин. Бу ҳолда унинг маъноси: Мен фалончини боғлайман ва жиловлайман, деган сўзга ўхшаш бўлади.
Шунингдек اِحْتَنَكَ الْجَرَادُ اْلأرْضَ Чигиртка жағини ерга тиради; еди, тугатди, иборасидан ҳам олинган бўлиши мумкин. У ҳолда унинг маъноси: Мен чигиртка ерни босиб олгани каби босиб оламан, шаклида бўлади. فُلاَنٌ حَنَّكَهُ الدَّهْرُ وَاحْتَنَكَهُ ибораси, نَجَّذَهُ ва قَرَعَ سِنَّهُ ва افْتَرَّهُ ва бошқа [Замон, шароитлар, қийинчиликлар, азоблар кишини камолга етказди, тарбиялади, чидамли қилди деган маъноларни билдиради.] тажрибада ишлатиладиган иборалар кабидир.